تکثیر ماهی جنگجوی سیامی
تکثیر ماهی جنگجوی سیامی

 

 

                                         تکثیر ماهی جنگجوی سیامی

برای تکثیر این ماهی می توان از آکوآریوم های 20 تا 25 لیتری تا 200 یا 250 لیتری استفاده نمود . همانند سایر گورامی ها ، برای تخم ریزی اقدام به ساخت لانه از حباب هوا می نمایند. حباب های هوا به وسیله ماده موکوسی که از دهان یا گلوی گورامی نر ترشح می شود ، پوشیده می گردند . این موکوس باعث مقاومت حباب های هوا و دیر ترکیده شدن آن ها می گردد . به هر حال در طول دوره انکوباسیون و رشد ونمو نوزادها ، برخی از حباب ها می ترکند و ماهی نر به طور مرتب آنها را ترمیم می کند .

عمق آب در آکوآریوم های بزرگ نباید از 15 سانتی متر بیشتر باشد. هنگامی که ماهی نر اقدام به ساختن لانه حبابی نمود ، وقت آن رسیده است که ماهی ماده آماده تخم ریزی در اختیار آن قرار گیرد . لانه سازی توسط ماهی نر بستگی بسیار به گرمای آب دارد. بررسی ها نشان داده اند که بهترین درجه حرارت آب برای انجام لانه سازی 5/26 درجه سانتی گراد است. در یک بررسی ، در گرماهای 24 تا 25 درجه سانتی گراد ، ماهی های نر هیچ گونه اقدامی  برای لانه سازی ننمودند . در 5/25 درجه سانتی گراد 2 ماهی در 26 درجه ، 6 ماهی ، در 5/26 درجه 29 ماهی ، در 27 درجه 4 ماهی ، در 5/27 درجه یک ماهی و در حرارت های بالاتر هیچ نری اقدام به لانه سازی ننمود.

در صورت پذیرفتن جفت ماده توسط ماهی نر ، عملیات آماده شدن برای تخم ریزی آغاز می گردد. ضمنا با توجه به داشتن عضو گیرنده هوا ، ماهی هر چند دقدقه یک بار به سطح آب می آید و مقداری هوا را به عنوان کمک تنفس می گیرد .

 تکثیر ماهی جنگجوی سیامی کار سختی نیست . ابتدا بایستی یک جفت خوب انتخاب شود ، یک نر سالم و فعال و یک ماده چاق و سر حال . تشخیص نر و ماده خیلی آسان است . ماهی نر باله های بسیار بلند تری از ماده دارد و رنگ بندی آن نیز خیلی زیباتر از ماهی ماده است . آب آکوآریوم نباید از 15 سانتی متر بیشتر و از 40 تا 50 لیتر (در آکو آریوم های بزرگ ) کمتر باشد . مشکل کوچکی که در این حالت وجود دارد ، عمق کم آب و عدم امکان قرار دادن بخاری ترموستات دار با طول معمول آن در آب است . برای این منظور می توان از یک ظرف شیشه ای در باز بلند که بتوان بخاری را در آن جای داد ، استفاده نمود . حرارت آب از این ظرف به داخل آکوآریوم انتقال می یابد . در این موقع حرارت آب بایستی روی 26 تا 27 درجه سانتی گراد ثابت بماند . کف آکوآریوم هم بایستی لخت باشد . در سطح آب هم بایستی چند رشته گیاه الودآ یا گیاهان مشابه ریخته شود تا کمک به لانه سازی گردد.

حال بایستی مولد ها به آب ریخته شوند . بهترین کار این است که مولد نر در داخل آکو آریوم و مولد ماده در شیشه در گشادی که پر از آب است در داخل آکوآریوم قرار گیرد . این کار از نزاع احتمالی آنها جلوگیری می کند و ضمنا محرکی برای کار ماهی نر می باشد . پس از چند ساعت ماهی ماده را به داخل آکوآریوم ریخته و رفتار آن ها را کنترل کنید . ماهی نر ممکن است ابتدا کمی خشن باشد و اگر صدمه ای به ماهی ماده بزند ، بایستی خیلی زود ماده را از آکوآریوم خارج نمود . ماهی نر به ساختن و یا ترمیم لانه حبابی ادامه می دهد.

اگر دوباره ماهی ماده داخل آکوآریوم قرار گیرد ، تا وقتی که لانه حبابی تکمیل نشده است ، ماهی نر ماهی ماده را از محل تخم ریزی دور می کند . پس از اتمام کار ، ممکن است ماهی ماده را به خوبی قبول کند یا باز هم با آن نزاع کند . در این صورت بایستی از ماده دیگری استفاده نمود . در صورت پذیرش ماده ، ماهی نر آن را به زیر لانه حبابی می برد و عملیات تخم ریزی آغاز می شود . برای تخم ریزی ماهی ها به طرف سطح آب ، جایی که لانه حبابی ساخته شده است شنا می کنند . ماهی نر دور بدن ماهی ماده به گونه ای جالب می پیچد .  وقتی شکم ماهی نر به طرف کسی قرا گیرد که کنار آکوآریوم ایستاده است ، لوله سفید تخم ریزی ماهی ماده را می تواند ببیند .

 ماهی ماده ابتدا مقداری از تخم های خود را می ریزد و ماهی نر آن ها را با اسپرم خود بارور می کند . هم زمان ممنک است تعدادی از تخم ها به بستر آکوآریوم ریخته شوند که ماهی نر بلافاصله آنها را با دهان برداشته و درون لانه بین حباب های هوا قرار می دهد . کار تخم ریزی ممکن است تا 2 ساعت به درازا کشد و تخم ها کم کم پس از هر بار در آغوش گیری نر و ماده ، ریخته شوند . پس از اتمام تخم ریزی ، کار ماده تمام شده و بایستی از آکوآریوم خارج شود . از این پس حفاظت از تخم ها و پس از آن نوزاد ها به عهده ماهی نر است . ماهی ماده 400 تا 500 عدد تخم می گذارد . در گرمای آب 26 تا 29 درجه سانتی گراد ، طول دوره انکوباسیون تخم ها 30 تا 40 ساعت است .

تا زمانی که نوزادها از تخم خارج نشده اند ، هر بار که تعدادی از تخم ها از از داخل لانه حبابی به پائین افتاده شوند ، ماهی نر بلافاصله آنها را برداشته و در داخل لانه قرار می دهد .

پس از تخم گشائی ، نوزاد ها که دارای کیسه زرده نسبتا بزرگی هستند در داخل لانه می مانند و اگر برخی از آنها به کف آکوآریوم بیفتند ، ماهی نر آنها را با دهان برداشته و در لانه حبابی می گذارد .

نوزاد ها تا جذب کیسه زرده که 2 تا 3 روز طول می کشد ، در داخل لانه حبابی می مانند و از زمان تخم ریزی تا خروج کامل نوزادها از لانه حبابی ، هر وقت که لازم باشد ، ماهی نر با درست کردن حباب هوا ، لانه را ترمیم می نماید . نگهداری نوزادها در لانه حبابی بیشتر به منظور تامین اکسیژن مورد نیاز آنهاست . در طول دوره انکوباسیون و رشد ونمو نوزادی ، ماهی نر همواره تخم ها و نوزادها را با دهان خود تمیز می کند و شاید آن ها را با ماده ای که از دهانش ترشح می شود می پوشاند تا در مقابل باکتری ها و قارچ ها مقاوم شوند .

در طول دوره رشد و نمو جنینی و رشد و نمو نوزادها تاجذب کیسه زرده ، ماهی نر بسیار مشغول کار است و همواره مواظب است که به تخم ها و نوزادها صدمه ای وارد نشود و یا دشمن یا عامل خاصی باعث خوردن و از بین بردن آن ها نشود . یکی از عواملی که ممکن است ار دید ماهی نر باعث ایجاد مشکل شود ، ماهی ماده است . در طبیعت ماهی نر آن را در فاصله ای دور از محل تخم ریزی نگه می دارد و در آکوآریوم بایستی همان گونه که ذکر شد ، بلافاصله پس از تمام شدن تخم ریزی ، آن را از آکوآریوم بیرون آورد ، در غیر این صورت ممکن است با نزاعی که بین آن ها رخ می دهد ، منجر به کشته شدن ماهی ماده و گاهی تخریب لانه گردد . پس از این که نوزادها شنای آزاد را آغز نمودند ، ماهی نر به شدت عصبی می شود و بایستی خیلی زود آن را از آکوآریوم بیرون آورد و در جای مناسبی قرار داد .

نخوردن تخم ها و نوزادها توسط ماهی نر هیچ گونه ارتباطی با سیستم گوارشی آن ندارد . در طول دوره انکوباسیون و رشد ونمو لارو ها ، در صورتی که لارو حشرات و یا غذای مناسبی در اختیار ماهی نر گذاشته شود ، آن را خواهد خورد . شاید کنترل رفتار و نخوردن تخم و نوزادهای آن در اثر ترشح هورمون بازدارنده ای باشد که در طول دوره تخم ریزی و رشد و نمو نوزادها تولید می شود . در طول این مدت رفتار پدرانه آن به حدی جالب و کنترل شده است که حتی اگر تعدادی نوزاد جفت دیگری داخل آکوآریوم ریخته شود ، از آن ها همانند نوزادهای خود حفاظت می نماید . اگر ماهی نر یکی دو روز از آکوآریومی که در آن تخم ریزی نموده است . بیرون آورده شود و سپس دوباره به همان آکوآریوم برگردانده شود ، به زودی نوزادهای خود را خواهد خورد چون کنترل فیزیولوزیک آن که با ترشح هورمون صورت می گیرد ، از بین رفته است . ماهی جنگجوی سیامی گوشتخوار است . در طبیعت به گونه ای به انسان و حیوانات دیگر خاک زی ، با خوردن حشرات کمک می کند . این ماهی در آب هایی زندگی می کند که دارای پوشش زیادی از گیاهان است و معمولا محل مناسبی برای تخم ریزی حشرات می باشند . بررسی های انجام شده نشان داده اند که در شرایط محیط زیست طبیعی ، یک ماهی جنگجوی سیامی بالغ ، قادر است سالانه 10000 تا 15000 نوزاد حشرات را به طور طبیعی مصرف نماید .

در آکوآریوم ها اگر به مولدین حشرات زنده داده شود ، به خوبی آن را گرفته و می خورند ولی تا زمانی که خیلی گرسنه نباشند ، از خوردن حشرات مرده خودداری می کنند . به این ماهی می توان تکه های کوچک گوشت گاو ، گوشت ماهی و میگو داد ولی غذاهای خشک منجمد شده را ترجیح می دهند .

در تایلند و مناطق دیگری که برای نمایش جنگ ماهی های جنگجوی سیامی سوابقی طولانی دارند ، استفاده از حشرات برای تغذیه آن ها بسیار رواج دارد . جالب این که در فصول خشک در مناطقی که حشرات زیاد نیستند ، عده ای برای تامین غذای ماهی های جنگجوی دیگران ، اقدام به ابجاد جاهای مناسبی برای تولید نوزاد حشرات برای فروختن به آن ها می نمایند .

پس از این که نوزادها شنای ازاد را شروع کردند ، بایستی نسبت به تغذیه آن ها اقدام نمود چون کیسه زرده آن ها جذب گردیده و دیگر نمی توانند غذای مورد نیاز را از آن بگیرند . بهترین و مناسب ترین غذا برای آن ها انواع انفوزوئر است ولی چون پرورش آن برای خیلی ها عملی نیست ، می توان از زرده تخم مرغ پخته شده به مدت 30 دقیقه استفاده نمود . برای این منظور کمی زرده تخم مرغ را که خوب پخته شده و کاملا سفت گردیده است ، در داخل یک دستمال کوچک تنطیفی قرار داده و پس از جمع کردن گوشه های آن ، از زیر با 2 انگشت زرده را له نموده و بخش دارای زرده را به داخل آب فرو برید . دیده می شود که ذرات تخم مرغ در آب پخش می شوند .

هرگز نباید بیش از اندازه  به آن ها از این غذا داده شود چون باعث کثیف شدن آب و آلوده شدن کف و آلوده شدن کف آکوآریوم می شود . وقتی که دستمال از آب بیرون آورده می شود ، بایستی شسته شود و برای غذا دادن بعدی آماده گردد .

 عمق آب در این دوره هم که حدود 2 هفته طول می کشد ، بایستی همان 15 سانتی متر باشد . پس از آن بایستی عمق آب روزانه 5/2 تا 5 سانتی متر اضافه شود تا وقتی که آکوآریوم در حد طبیعی پر آب شود . همواره بایستی در سطح آکوآریوم درپوشی وجود داشته باشد تا درجه حرارت هوا و آب متعادل باشند . اگر هوای بالای آکوآریوم سردتر از آب باشد ، نوزادها وقتی برای گرفتن هوا به سطح آب می آیند ، هوای سرد را گرفته و دوام آن ها کاهش می یابد . دوازده روز پس از تولد ، بچه ها آمادگی خوردن ناپلیوس آرتمیا و غذای زنده یا دستی ریز دارند .

جریان هوای تولید شده توسط یک پمپ هوا ، همواره لازم است تا فیلم ایجاد شده از مواد چرب در سطح آب را بشکند . پس از 3 هفته نوزاد می توانند از لابیرنت های ایجاد شده برای گرفتن اکسیژن هوا استفاده نمایند . این مرحله خیلی حساس است و در برخی از آن ها ممکن است لابیرنت ایجاد نشود .این اتفاق ارتباطی با تخصص و وارد بودن تکثیر کننده به کار ندارد . اگر همه چیز به درستی انجام گیرد ، نوزادها در عرض 6 ماه می توانند بهترین و کامل ترین رشد و نمو را داشته باشند . پس از یک سال به حد بلوغ خواهند رسید .

اگر ماده ها با هم در یک آکوآریوم قرار گیرند ، مشکلی به وجود نمی آید ولی نرها را بایستی کمی پس از این که رشد ونمو نمودند ، به طور جداگانه در ظروف در باز نگهداری نمود . هرچه این ظروف مناسب تر و کمی بزرگ تر باشند بهتر است . معمولا از ظروف با حجم 5/0 تا 1 لیتری برای نگهداری انفرادی نر ها استفاده می شود .در این حالت قسمت عمده تهویه آن ها از هوای بالای ظرف انجام می گیرد .

دکتر حسین عمادی

ویرایش و بازنویسی : سهیل سلیمانی


+
عضویت در خبرنامه